Бессмертный полк пожарных: Стрелок танковой части

Дедушка начальника МПЧ по охране села Тюнгюлю Байшева Романа Антоновича ОГПС РС (Я) №20 по МО «Мегино-Кангаласский улус» Антон Романович Байшев родился 20 октября 1914 года в селе Дябыл Мегино-Кангаласского района ЯАССР.

До войны работал председателем колхоза. На фронт был призван в июне 1942 года. В числе 50 человек был рекомендован для прохождения курса в танковую школу города Сталинград.

Большую часть курса обучения составляли практические занятия. Уход за танком и вооружением. Обслуживание танка считалось одной из важнейших обязанностей экипажа. После трехмесячного обучения Роман Байшев был зачислен стрелком в танковую часть.

Участвовал в боях за оборону города Мелитополь, в операциях на западной Украине и Польше. В одном из ожесточенных боев получил тяжелое  ранение. После лечения в госпиталях Белоруссии и Сталинграда был демобилизован.

Вернулся домой в марте 1944 года и продолжил работу в должности председателя колхоза. Всего 27 лет работал председателем одного из крупных колхозов Мегино – Кангаласского района «Киров». За мужество и отвагу на фронтах войны Антон Романович был награжден орденом Великой Отечественной  войны II степени, медалью «За отвагу» и многими другими медалями. Далее, предлагаем вашему вниманию воспоминание участника Великой Отечественной войны Р.А.Байшева:

“Мин 1914 сыл алтынньы 20 күнүгэр Мэӊэ улууһун Дьабыл нэһилиэгэр дьадаӊы бааһынай кэргэнигэр төрөөбүтүм. Начальнай оскуоланы бүтэрэн баран нэһилиэккэ ыытыллар араас үлэлэргэ активнай кыттыыны ылбытым.

1942 с. бэс ыйыгар Кыһыл армия кэккэтигэр ыӊырыллыбытым. Бастаан 72 мм миномекка податчигынан үөрэтэн баран фроӊӊа ыыппыттара. 1942 сыл балаӄан ыйын бүтэһик күннэригэр Москва туһаайыытынан Никольскай диэн куорат чугаһыгар инники кирбиигэ киллэрдилэр. Биһиги урут сэрии буолбут бөӄөргөтүнүүтүгэр тиийэн сыттыбыт. Ол сыттахпытына иһиирэн кэлэн немец снарядтара үлтүрүтэ барыталыыллар. Сотору соӄус буолан баран иннибитигэр баар үрдэли атаакалаан көрөн баран, сүтүктээх төттөрү охсулуннубут. Биһиги минометпутунан хаста да ыттыбыт да, минабыт хана тиийэрин туох да билбэт. Ханнык эрэ түгэӊӊэ минометпут адьас точкатыгар миинэ кэлэн дэлби ыстанна. Хата дьолго, биһиги дириӊ ойоӄос окуопаӄа сытар буолан ортубут. Аӄыйах хонукка кулгаахпынан истибэт буола сырыттым, санчааска киирэн таӄыстым. Биир күн үөрэххэ бараӄын диэн командалаатылар онтон контрольнай сүүмэрдээһини ааһан, 50-ча киһини Сталинградка танковай оскуолаӄа аӄаллылар. Үс ый курдук үөрэттилэр. 1943 сыл от ыйыттан алтынньыга диэри стрелок буолан араас туһаайыыларга сылдьыспытым. Азовскай муора Мелитополь куоратын ылыы адьас чугаһыгар өстөөх улахан оборуонатыгар түбэстибит. Данила Ивановка диэн дэриэбинэни хардары- таары үс төгүл ылсыбыппыт, ити дэриэбинэӄэ киириибитигэр өстөөхпүт противотанковай ограждениелаах, хаһыылаах, миинэлэммит сирдээх, халыӊ оһуобай оӊоһуулаах, огневой точкалардаах буолан үгүс 1 түгү таһаарбыта. Мин иһим хаӊас тараһатыгар снаряд оскуолкатыгар табыллыбытым. Итиннэ биһиги танковай чааспыт күүһэ эстэн, ахсааннаах танка ордубутун атын часка холбообуттара. Миигин санчааска илдьэн эмтээбиттэрэ, тас баас сотору оспута, төттөрү айаннаан Харьков куорат чугаһыгар «Дергачев» диэн тимир суол станциятыгар тохтоппуттара. Саӊа Нижнэй Тагил диэн танковай заводуттан танковай колонна оӊоһуллан кэлиэр диэри 6 ый кэриӊэ олорон баран сааһыары сэриигэ барбыппыт.

Арӄаа Украинаӄа Робенскай уобаласка Робер диэн куорат таһыгар тиийэн баран, биир дэриэбинэӄэ тохтоппуттара. Сүрдээх улахан дэриэбинэни төгүрүктээн баран биһигини биэстии киһини уулусса биирдии өртүнэн, дьиэттэн 18